Leiderschap en City Power

Gisteren volgde ik een interessant college van Nol Groot van collegereeks ‘organisatie 3.0.’ Het ging over de complexiteitstheorie en de paradox tussen ‘zelforganisatie en leiderschap’. Ik leg altijd onmiddellijke verbanden naar mijn eigen organisatorische passie: het laten floreren van stedelijke samenwerkingsverbanden ten gunste van de sociaal maatschappelijke en economische doeleinden van de stad.
Als we naar de natuur kijken, bijvoorbeeld een school spreeuwen of een school vissen, dan zien we een geweldig mooi voorbeeld van synchroniciteit en zelforganiserend vermogen.Alles klopt en past.
Het is een zelforganiserend vermogen zonder expliciete leider. Iedereen kan op bepaald moment leider zijn en op een ander moment weer volger. En het gebeurt vanzelf. Net als de  school spreeuwen of vissen, die als één geheel van richting veranderen. Zeer bijzonder!
Ik heb ooit zoiets meegmaakt tijdens de visiedagen van nieuwe dimensies. Zittend rond een kampvuur met 25 man. Op de BBQ plek op het strand van Vlieland. Na al een dag bezig geweest te zijn met de elementen in praktijk brengen (lucht, vuur, water en aarde). Hier ging het om essentie. Vanuit de stilte ontstond er iets. Iemand begon zonder na te denken te tikken op een krukje. Er komt bijval. Het wordt een ritme. Een aanzwellend synchroon ritme. Er gaat iemand spontaan zingen. Kippevel moment! Niemand heeft het vante voren bedacht, of had al bij voorbaat de intentie of het plan van aanpak. Het ontstond, spontaan! Er was gelegenheid en verbondenheid in stilte.
Het ontstaan van deze synchroniciteit en het zelforganiserend vermogen, in organisaties, bedrijven, sportteams en stedelijke samenwerkingsverbanden, kan niet in een plan worden vervat. Kan niet worden gepusht en gemarket. Wel kan de gelegenheid worden geschapen, waarin de ruimte en kans aanwezig is, dat het ontstaat. En is dat is precies wat veel managfers zo moeilijk vinden. Controle uit handen geven. Gelegenheid scheppen met de juiste randvoorwaarden, verbondenheid en vertrouwen creeren en mensen met talent de ruimte geven. Zien wat er ontstaat.
Een kleine groep initiatiefnemers, die ergens van harte met passie in geloven, kan heel ongemerkt een zelforganiserend vermogen op gang brengen dat niet te stuiten is en zich als een olievlek over het bedrijf of de stad verspreid. Als het om de stad gaat, noem ik dat de ‘city power. ‘Het empoeren van de mensen in de stad. Het is ook precies die kracht, waar als het om de stad gaat, citymarketeers, citymanagers en stadsbestuurders naar verlangen. Maar niet alleen de std. Ook in bedrijven, in sportteams. De creatie van Flow, een soort krachtige moeiteloosheid waarin alles klopt en men tot piekprestaties komt. Want als mensen hun talenten inzetten, of het nu voor de sport, de stadf of het bedrijf is, zich verbonden voelen met elkaar en de doelen die ze willen realiseren, ontstaat die kracht.
Het is natuurlijk de kunst om als leiders in de stad of van een organisatie of bedrijf, de mensen zodanig de ruimte te geven en te empoweren, dat er een kans is dat er een zelforganiserend vermogen ontstaat in de gewenste richting. Dat kan als er sprake is van gelijkwaardigheid en respect voor ieders idee. Als dus niemand expliciet de dienst uit wil maken of  ‘de baas’ wil zijn over HOE wat gerealiseerd MOET worden. Als iedereen dus zowel leider als volger kan zijn, afhankelijk van het onderwerp, is er veel gewonnen. De kracht van het zelforganiserend vermogen is groot, waarom dan niet in je voordeel laten werken. En wat is daar dan voor nodig?
In ieder geval leiderschap op basis van gedeelde visie, vertrouwen en verbondenheid. Want het gaat over mensen empoweren, talent de ruimte geven om bij te dragen aan de richting, waar ze zelf met passie in geloven.
Het is ook kwetsbaar durven zijn en los kunnen laten van patronen en controle. Andere manier van belonen! Processen binnen mensen zijn niet te managen.
Het is als de transformatie van rups naar vlinder. Met de juiste voedingstoffen het proces dienen en de kracht van binnen uit laten komen.
Dat is wat een mens nodig heeft om te schitteren en dat is wat elk bedrijf en elke stad nodig heeft om waarde toe te voegen. Nu nog de leiders die dit soort processen durven faciliteren. Durven, omdat er moed voor nodig is het anders te doen en de controle los te laten. Empower jezelf en wordt de leider die je wilt zijn, ook in de stad!
Succes!